Het overlijden van Jonathan Klee op 7 september 2006 is in de landelijke dagbladen onvermeld gebleven, slechts de Rijn & Gouwe heeft er een kort artikel aan gewijd onder de kop 'Ongeluk in weiland', zijn kinderen hebben een overlijdensadvertentie geplaatst in het Algemeen Dagblad. Verder niets.

De nalatenschap van Klee bestaat uit vier verhuisdozen met tekeningen en schetsen, schaalmodellen van ijle vliegmachines, gemaakt van spaanplaat,ijzerdraad en elastiek, die op de bazaar van de Hervormde Gemeente Gouda-Oost geen nieuwe eigenaar konden vinden, en de verlaten resten van een koppige droom in een weiland in het Groene Hart: een houten schans, stukken vleugel, een met leer omspannen romp.

De droom van Klee was oud als de mensheid zelf: te vliegen, nieuw was zijn ontkenning van de onontkoombaarheid van de tijd, zijn weigering te accepteren dat deze droom al vervuld was en zijn halsstarrigheid in het najagen van zijn onbegrepen droom.

De chronologie van zijn waan is eenvoudig na te vertellen.

Op 4 oktober 2001 zei Klee zijn baan als vertegenwoordiger bij Van Nelle op, en sloot zich in zijn schuur op om te bouwen aan zijn eerste vliegtuig. Het zonderlinge voornemen van een zonderling, zou je zeggen, maar dat er een methode in zijn manie school was zonneklaar: Klee wilde niet accepteren dat de tijd van de grote dromen voorbij was. Hij koos ervoor te leven alsof het vliegtuig nog niet uitgevonden was. Hij koos ervoor een van de grootse pioniers van het vliegen te zijn.

De uitdaging die deze keuze met zich meeneemt is groter dan op het eerste gezicht duidelijk is. Klee wilde op geen enkele manier een voorsprong hebben op de andere pioniers. De strijd met zijn reeds lang overleden rivalen zou een eerlijke zijn. Klee zou alleen de materialen, technieken en kennis gebruiken die de gebroeders Wright ter beschikking stonden toen zijn in hun schuur in Wisconsin (check) voor het eerst begonnen te sleutelen aan hun eerste vliegtuig.

Om er zeker van te zijn dat hij geen materialen zou gebruiken uit de moderniteit diende hij alles te weten over de gebroeders Wright, om er zeker te zijn dat hij geen ongeoorloofde kennis zou inzetten moest hij alles vergeten wat hij wist over hen.

Op 26 mei 2002 meende Klee voldoende te weten. Hij besteedde twee weken aan het bestellen van alle materialen die hij meenden te zullen gebruiken en legde een lange lijst aan van alle mogelijke onderdelen die hij verder nodig zou kunnen hebben en hoe hij deze per post kon bestellen. Hij richtte in het weiland dat hij pachtte van een spruitjesboer uit Alphen aan de Rijn een opslagplaats in. Vanaf dat moment wijdde hij zich aan het vergeten van wat hij wist.

Op 18 februari 2004 lukte het Klee te vergeten hoe de vorm van de vleugel het vliegtuig opstuwt.

Op 26 maart vergat hij wie de gebroeders Wright geweest waren.

Op 2 januari 2006 reed hij zijn eerste vliegtuig de schuur uit. Het had een vleugelspan van acht meter. De vleugels bestonden uit een houten skelet, dat strak omspannen was met canvas, de romp was opengewerkt en toonde de donkere tweetakt dieselmotor, die malend en stampend onderin een snaar aandreef die de molenwieken van een onmogelijke propeller voorstuwde.

Jonathan Klee haalde diep adem, en klom in zijn open cockpit.

Voor hem had er nooit eerder iemand gevlogen. De droom te vliegen, los te komen van de grond, te zweven, vrij te zijn, was binnen handbereik.

Hij trok aan de handel, die ervoor zuurstoftoevoer naar de moto regelde en de propeller versnelde tot de wieken een werden met de lucht. Het vliegtuig zette zich in beweging over het hobbelende land.

Jonathans hart sloeg in zijn keel. Hij was bang en blij tegelijk. Dit was zijn moment.

De hond van de boer rende mee met het vliegtuig, ze hielden gelijke tred, tot het vliegtuig de houten schans bereikte. De hond hield in, het vliegtuig ging verder, kwam los van de grond, en deed een halfslachtige poging te zweven, maar het zware motorblok dat te ver naar achter geplaatst was trok de staart naar beneden. Deze raakte de schans en brak.

Op 4 januari vroeg zijn vrouw een scheiding aan.

Op 31 augustus schreef Klee een brief gericht aan zijn zoon, Theodoor, die hij in geen half jaar gezien had.

"Toen je klein was gingen je moeder en ik altijd naar jouw slaapkamer voor we zelf naar bed gingen. Om je te zien slapen. Je bent nu groot. Al vijftien, maar ik zou je graag nog eens willen zien als je slaapt. Je toedekken als je de dekens weggetrapt hebt, je zoenen op je haar, je zacht toefluisteren: de dromen die je droomt, hou ze vast.
Ik heb mijn leven lang geleefd zonder op of om te kijken, niet terug en niet vooruit. Dat zijn verloren jaren geweest, waarin ik vergat te leven voor een droom."

De brief lag nog op zijn werkblad in de schuur op de dag dat hij hoger vloog dan ooit tevoren. Het vliegtuig verliet de schans, die steiler was dan eerder schansen. De vorm van de vleugels duwden de punt verder de lucht in. De motor pompte op volle kracht, de propeller trok het toestel de hoogte in, recht omhoog tot het loodrecht met de neus naar boven en volkomen bewegingsloos, in de lucht hing. De hond die bij de schans zat keek omhoog. De tijd leek stil te staan. De motor hikte, Klee schreeuwde, de hond blafte en alles kwam weer in beweging, met de noodzakelijkheid van de zwaartekracht.

De grootsheid van Klee is niet gelegen in zijn  ontwerpen, die de elegantie van de schetsen van Da Vinci ontberen en de praktische haalbaarheid van die van de gebroeders Wright – zelfs voor de beste van zijn ontwerpen was het nodig dat hij een schans bouwde in het weiland om zijn vliegtuig van de grond te laten komen. Klees onmiskenbare genie is zijn keuze de tijd als irrelevant te beschouwen. 'Tijd is een keuze,' zei hij tegen zijn vrouw tijdens een sessie met een mediator. 'Dromen is een noodzakelijkheid.'